Verlaging eigen bijdrage Wmo in relatie tot de gemeentepolis

6 oktober 2016,  

Op Prinsjesdag is aangekondigd dat de eigen bijdrage voor Wmo-ondersteuning wordt verlaagd. Inmiddels is bekend hoe de maatregel wordt ingericht. In dit nieuwsitem leggen we uit wat de maatregel inhoudt en wat dit betekent voor minima en de gemeentepolis.

1. Verlaging eigen bijdrage, verhoging gemeentefonds
Het kabinet verlaagt voor bijna 300.000 huishoudens de eigen bijdragen voor Wmo-ondersteuning. Dit doet zij via het aanpassen van de landelijke standaard parameters voor het vaststellen van deze eigen betalingen. Aangezien deze aanpassing zou betekenen dat gemeenten minder inkomsten hebben (via de ontvangen eigen bijdragen) wordt parallel € 50 miljoen aan het gemeentefonds toegevoegd. Deze compensatie vindt plaats via de integratie-uitkering Sociaal domein en komt ook ten gunste aan gemeenten die de eigen bijdragen naar beneden hadden bijgesteld.

2. Aanpassing parameters eigen bijdrage berekening 
De maximale eigen bijdrage per periode wordt in 2017 voor alle doelgroepen lager. De vaste (inkomensonafhankelijke) eigen bijdrage wordt voor alle doelgroepen verlaagd naar € 17,50 per periode, ofwel € 227,50 per jaar. De inkomensgrenzen worden verhoogd. Het effect hiervan is dat vanaf een hoger inkomen dan nu het geval is de eigen bijdrage naar draagkracht toeneemt. Omdat daarnaast het marginaal tarief wordt verlaagd van 15% naar 12,5% is het bedrag dat naar draagkracht moet worden bijgedragen minder groot.

Tabel 1. Uitwerking maatregel per groep huishoudens.

3. Maatregel met name ten gunste aan niet-pensioengerechtigde meerpersoonshuishoudens
Zoals uit bovenstaande tabel blijkt, profiteren meerpersoonshuishoudens die nog geen AOW-pensioen ontvangen het meest. Onder deze groep bevinden zich volgens VWS ongeveer 12.000 eenverdieners met een chronisch zieke partner die niet kan werken [2]. Om hen te compenseren betaalt deze groep tot de grens van een modaal inkomen (€ 35.000 verzamelinkomen) géén eigen bijdrage. 

4. Ook goed nieuws voor minima
Bovengenoemde maatregelen hebben ook impact op mensen met een laag inkomen. Tot het inkomensniveau van 130% van de bijstandsnorm is maximaal € 227,50 eigen bijdrage per jaar verschuldigd. De bovengenoemde extra maatregel voor niet-pensioengerechtigde meerpersoonshuishoudens geldt uiteraard ook voor minima. 

5. Ook eigen bijdrage modulair pakket thuis omlaag
Het is gebleken dat thuiswonenden die in het kader van de Wlz gebruik maken van een modulair pakket thuis (MPT) veelal een hogere eigen bijdrage betalen dan de werkelijke kosten van de zorg rechtvaardigen. Daarom wordt voor de groep met alleen een MPT die 20 uur of minder per maand Wlz-zorg afneemt de eigen bijdrage gemaximeerd op € 23 per periode (gelijk aan de minimale eigen bijdrage). NB: deze maatregel treedt met terugwerkende kracht per 1-1-2016 in werking.

6. De wijzigingen per 1-1-2017 samengevat:

  • De inkomensonafhankelijke maximale periodebijdrage wordt € 17,50 per vier weken, voor niet pensioengerechtigde meerpersoonshuishoudens komt deze geheel te vervallen
  • Inkomensgrenzen worden naar boven bijgesteld, in het bijzonder voor niet pensioengerechtigde meerpersoonshuishoudens
  • Het marginaal tarief wordt naar beneden bijgesteld tot 12,5%, waardoor de inkomensafhankelijke bijdrage minder snel stijgt
  • Gemeenten worden gecompenseerd voor dit verlies aan (eigen bijdragen) inkomsten via verhoging van het gemeentefonds
  • De eigen bijdrage voor het modulair pakket thuis (MPT) wordt € 23,- per periode voor de groep met alleen een MPT die 20 uur of minder per maand Wlz-zorg afneemt.

7. Conclusie
Veel gemeenten hanteren 130% van de bijstandsnorm als bovengrens voor toegang tot de gemeentepolis. Over het algemeen betalen huishoudens met een inkomen tot 130% van de bijstandsnorm maximaal € 227,- eigen bijdrage per jaar. Niet pensioengerechtigde meerpersoonshuishoudens betalen zelfs helemaal geen eigen bijdrage. Wij veronderstellen dat ook pensioengerechtigde meerpersoonshuishoudens binnen deze inkomensgroep maximaal € 227,- per jaar betalen. Met de kennis van nu [3] gaan wij er dan ook vanuit dat dit bedrag (veiligheidshalve afgerond op € 230,-) volstaat als dekking in de gemeentepolis voor volledige compensatie van de Wmo eigen bijdrage. Zodra alle cijfers definitief zijn, gaan we met gemeenten en zorgverzekeraars in overleg over aanpassing van de huidige dekking voor eigen bijdragen in de gemeentepolissen (en de consequenties voor de premie). 

Bijlage: effecten verlaging eigen bijdrage Wmo per huishouden van 2016 op 2017

Tabel 2. Effecten verlaging eigen bijdrage Wmo per huishouden van 2016 op 2017.

 

Voetnoten
[1] Zie hierover onze nieuwsbrief: Miljoenennota 2017: impact op zorg en sociale zekerheid
[2] Deze specifieke doelgroep is feitelijk de aanleiding tot deze aanpassing van de eigen bijdrage. Zowel de Eerste als Tweede Kamer had het kabinet namelijk verzocht om juist deze groep financieel tegemoet te komen
[3] Met betrekking tot AOW-gerechtigden geldt momenteel dat de inkomensgrens van 130% volledig binnen de standaard parameters valt. Hierover kunnen we definitief uitsluitsel geven zodra de bijstandsnormen voor 1-1-2017 bekend zijn.